Agnieszka Stecko-Żukowska: Facebook od Meta, Metaverse od Zuckerberga popularne reakcje na zapowiedź metawersum Facebooka

Agnieszka Stecko-Żukowska

Facebook od Meta, Metaverse od Zuckerberga:

popularne reakcje na zapowiedź metawersum Facebooka

Abstrakt:

W październiku 2021 r., w czasie dorocznej konferencji prezentującej planowane zmiany w Facebooku, jego twórca, Mark Zuckerberg, zapowiedział zmianę nazwy firmy na Meta, symbolicznie inicjując w ten sposób proces budowy nowego modelu biznesowego oraz nowego środowiska wirtualnego, jakim ma stać się facebookowe Metaverse. Choć sama konferencja była oglądana na żywo jedynie przez ok. 20 tys. osób, wywołała ona gwałtowny wzrost zainteresowania koncepcją metawersów, widoczny m.in. w wykresach Google Trends czy raportach GlobalData Center. W wideoartykule pragnę zastanowić się nad rolą formy i narracji wystąpienia Zuckerberga, w której ujawniają się założenia technologiczne i ideologiczne dotyczące Metaverse oraz przyjrzeć się reakcjom na wprowadzenie terminu metawersum do popularnych obiegów dyskursywnych. Wystąpienie Zuckerberga zaowocowało bowiem wysypem komentarzy, memów i innych przejawów wernakularnej twórczości użytkowników sieci, których wyrażali opinie na temat zapowiadanej zmiany paradygmatu funkcjonowania (w) sieci, jaką wprowadzać ma Metaverse. Ich analiza i organizacja tematyczna może pomóc w sformułowaniu głównych kierunków krytyki proponowanej przez Facebooka wizji przyszłości internetu. Jednocześnie pragnę uniknąć kulturowego populizmu (McGuigan 1992) i zbyt łatwej celebracji subwersywnego potencjału oddolnej twórczości prosumentów kultury internetowej. Twórczość ta jest jednak istotna z perspektywy analizy tego, w jaki sposób ujawnia i kanalizuje społeczne lęki i oczekiwania. Być może jednak satyra i parodia spycha na dalszy plan dużo poważniejsze zarzuty, które można byłoby postawić technologicznemu gigantowi; dlatego też w ostatniej części wystąpienia pragnę zasygnalizować mniej popularne kierunki refleksji i wątki krytyki, które adresują problemy etyczne czy ekologiczne, jakie wprowadza nowy produkt Facebooka.

Bibliografia:

  1. Clegg, Nick (2022). Making the metaverse: What it is, how it will be built, and why it matters. Dostęp elektroniczny: https://nickclegg.medium.com/making-the-metaverse-what-it-is-how-it-will-be-built-and-why-it-matters-3710f7570b04, dostęp z dnia 12.06.2022 r.
  2. Floridi, Luciano (2014). The 4th Revolution: How the Infosphere Is Reshaping Human Reality. Oxford: Oxford University Press.
  3. Fowle, Kyle (2015). A look back at the doomed virtual reality boom of the 90’s. Dostęp elektroniczny: https://killscreen.com/previously/articles/failure-launch/amp/, dostęp z dnia 12.06.2022 r.
  4. Ihde, Don (1990). Technology and the Lifeworld. „The Indiana Series in the Philosophy of Technology”, Indiana University Press: Bloomington.
  5. Drożdżal, Katarzyna. Tarkowski, Alek. Janus, Aleksandra (2020). Cyfrowe stany przejściowe. Monitoring społeczeństwa cyfrowego marzec–czerwiec 2020. Dostęp elektroniczny: https://centrumcyfrowe.pl/wp-content/uploads/sites/16/2020/07/Cyfrowe-stany-przej%C5%9Bciowe.pdf, dostęp z dnia 12.06.2022 r.
  6. Kittler, Friedrich (2014). The Truth of the Technological World. Essays on the Genealogy of Presence. Stanford: Stanford University Press.
  7. Kraus, Sasha et al. (2021). Facebook and the creation of the metaverse: radical business model innovation or incremental transformation?. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 28(9).
  8. McGuigan, Jim (1992). Cultural Populism. London: Routledge.
  9. Morozov, Evgeny (2013). To Save Everything, Click Here: The Folly of Technological Solutionism. New York: PublicAffairs.
  10. Nowak, Jakub (2017). Polityki sieciowej popkultury. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
  11. Opracowanie zbiorowe (2019). Lean ICT. Towards Digital Sobriety. Dostęp elektroniczny: https://theshiftproject.org/wp-content/uploads/2019/03/Lean-ICT-Report_The-Shift-Project_2019.pdf, dostęp z dnia 12.06.2022 r.
  12. Przyborowska, Beata (2013). Pedagogika innowacyjności. Między teorią a praktyką. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
  13. Szymczyk, Szymon (2017). Byle dożyć do osobliwości. Pułapki techno-optymizmu. Dostęp elektroniczny: https://edgerunner.pl/byle-dozyc-do-osobliwosci-pulapki-techno-optymizmu-rozszerzone-wystapienie-z-internetbeta-2017/, dostęp z dnia 12.06.2022.

Słowa kluczowe:

Facebook, Metaverse, metawersum, kultura popularna, memy, technodeterminizm, rzeczywistość wirtualna, VR

Key Words:

Facebook, Metaverse, metaversum, popular culture, memes, technodeterminism, virtual reality

Prezentacja: